پاک کردن لاک از روی فرش؛ روش‌های ایمن برای لکه خیس و خشک

• استفاده از آب اکسیژنه

همان‌طور که پیش‌تر به آن اشاره نمودیم یکی از روش‌های پاک کردن لاک از روی فرش استفاده از آب اکسیژنه است. از این روش بیشتر برای فرش‌هایی که رنگ روشن دارند، استفاده می‌شود. برای انجام این کار و از بین بردن لکه لاک روی فرش، مقداری آب اکسیژنه را روی دستمالی تمیز ریخته و بر روی لکه قرار دهید. بگذارید تا زمانی که آثار لکه از بین برود، روی آن باقی بماند. سپس به وسیله یک دستمال تمیز رطوبت روی فرش را گرفته و آن را پاک کنید و بگذارید تا خشک شود.

• استفاده از الکل صنعتی

روش دیگری که جهت پاک کردن لکه لاک روی فرش به کار گرفته می‌شود، استفاده از الکل صنعتی است. در این روش با استفاده از یک قطره چکان، چند قطره الکل صنعتی را روی قسمت لک شده فرش بریزید. سپس به وسیله دستمالی تمیز آن را پاک کنید. این کار را تا زمانی که لکه از روی فرش پاک شود ادامه دهید.

• بهتر است در صورت ریختن لاک روی فرش همان لحظه برای پاک کردن آن اقدام کنید، چراکه تمیز کردن لاک خشک شده بسیار دشوارتر است و احتمال آسیب به فرش در این حالت بیشتر می‎شود. اولین کاری که باید انجام دهید، برداشتن لاک با قاشق از روی فرش است، هر بار که این کار را انجام می‌دهید، لاک روی قاشق را با دستمال تمیز کنید. تا حد ممکن این کار را با قاشق ادامه دهید.
• در مرحله بعد با یک پارچه روی لکه فشار دهید و بردارید. به هیچ عنوان دستمال را روی لکه نمالید، چون موجب پخش شدن آن می‌شود. تنها دستمال را روی لکه بگذارید و بردارید. همینطور فراموش نکنید که هر بار این کار را با قسمت جدید و تمیزی از پارچه انجام دهید تا لکه پخش نشود. باقی مانده لکه را با یک پاک کننده تمیز کنید. فراموش نکنید، این پاک کننده نباید استون یا وایتکس باشد، چون رنگ فرش را تغییر می‌دهد. اگر برای این مراحل وقت ندارید، می‌توانید از خدمات فرش قالیشویی نوین کمک بگیرید.

• استفاده از تمیزکننده برای از بین بردن لاک روی فرش

• با استفاده از الکل، اسپری مو، آب اکسیژنه و شیشه پاک‌کن می‌توانید لکه روی فرش را تمیز کنید. برای محکم کاری ابتدا تمیزکننده را روی قسمتی کوچک از فرش که زیاد در مقابل چشم نیست، بزنید، اگر رنگ فرش عوض نشد، فرآیند پاک کردن لاک از روی فرش را شروع کنید.
• پارچه تمیزی که از محلول مرطوب شده را روی لکه بگذارید و مثل دفعه قبل هر بار از بخش جدیدی از پارچه استفاده کنید. به هیچ عنوان پاک کننده را روی فرش نریزید و با دستمال این کار را ادامه دهید.

پاک کردن لاک خشک شده روی فرش

در زمانی که لاک روی فرش خشک می‌شود، مراحل مختلفی وجود دارد تا لکه لاک از روی فرش پاک شود. در مرحله اول ابتدا باید به وسیله یک چاقو یا ناخن لاک را از روی فرش پاک کنید. کاری که در زمان پاک کردن شمع از روی فرش نیز به کار می‌رود. در صورتی که لاک روی فرش، خشک شود می‌توان به وسیله یک قیچی سطح آن را ببرید.

اما مراقب باشید به فرش آسیبی وارد نشود. برش آن باید سطحی باشد تا به بافت فرش آسیب نرسد. زیرا در صورت عمیق بودن برش، علامت بر روی فرش باقی می‌ماند. در مرحله دوم ناحیه مورد نظر را به خوبی جاروبرقی بکشید و لاک‌های خشک شده بر روی فرش را بر دارید. این کار سبب تمیز شدن ناحیه لکه‌دار می‌گردد.

در مرحله بعد می‌توانید از یک تمیز کننده به منظور پاک کردن لاک از روی فرش استفاده کنید. به عنوان مثال می‌توانید از لاک پاک‌کن‌های بدون استون، الکل، شیشه پاک‌کن، شوینده فرش و … استفاده نمایید. به طوری که تکه‌ ای پنبه را به آن آغشته کرده و بر روی لکه لاک روی فرش قرار می‌دهید. برای این‌که مطمئن شوید به فرش آسیبی نمی‌رسد، بهتر است ابتدا این کار را بر روی تکه و گوشه‌ای از فرش تست کنید و در صورت عدم ایجاد مشکل بر روی سایر قسمت‌های آن پیاده نمایید.

• پاک کردن لاک از روی فرش با اسپری شیشه‌ شوی

شیشه‌شوی یک محلول تمیز کننده بسیار رایج است که در همه خانه‌ها حضور پررنگی دارد. این محلول صنعتی کاربردهای مختلفی داشته که یکی از مهم‌ترین آنها، قابلیت از بین بردن لکه از روی فرش است. برای تمیز کردن لکه سرسخت و چسبنده لاک به این روش کافیست که روی آن مقداری از محلول شیشه‌ شوی را اسپری کرده و اجازه دهید بافت فرش چند دقیقه در همین حالت خیس بخورد.

سپس با استفاده از یک اسفنج ساده و بدون رنگ، روی آن را با حرکات دورانی ماساژ دهید. برای اینکه اثری از شیشه‌شوی روی الیاف فرش نماند و در درازمدت به آن آسیبی نرساند؛ یک کاسه کوچک زیر محل لکه گذاشته و رویش آب سرد بریزید.

اگر درست و دقیق این مراحل را طی کنید و لکه هم زیاد قدیمی نباشد؛ احتمالا بعد از خشک شدن فرش اثری از لاک روی سطح نمانده است. اما اگر لکه خشک و قدیمی باشد؛ ممکن است نیاز داشته باشید این مراحل را چند بار با فاصله تکرار کنید.

• استفاده از وایتکس و استون

بهتر است برای پاک کردن لاک از روی فرش استفاده از استون و وایتکس را آخرین گزینه قرار دهید و تا جای ممکن از آن‌ها استفاده نکنید. زیرا سبب رنگ پس دادن فرش و از بین رفتن آن می‌گردند. سپس پارچه آغشته به لاک پاک‌کن را به آرامی بر روی لکه لاک قرار دهید و فشار دهید تا لاک به خوبی در آن حل شود.

این کار را به مدت چند دقیقه و برای چند بار و هر بار با تکه تمیز پارچه و دستمال خود انجام دهید تا لکه لاک بر روی فرش پخش نشود و به خوبی از روی آن پاک شود. سعی کنید در زمان انجام این کار، پارچه یا دستمال خود را زیاد بر روی لکه فشار ندهید. زیرا این کار باعث می‌شود لاک به عمق بافت فرش فرو رود.

• پاک کردن لاک از روی فرش با صابون

پودر صابون یا همان صابون جامدی که مقداری از آن را رنده کرده‌اید یک لکه‌بر قوی است که تقریبا قابلیت تمیز کردن هر نوع لکه‌ای را از روی هر نوع کالایی که دارای بافت است دارد. برای تهیه این محلول لکه‌بر، به 5 تا 10 گرم پودر صابون یا همین میزان صابون رنده شده و مقدار کمی شامپو فرش نیاز دارید.

این شوینده‌ها را در یک کاسه آب حل کرده و کف حاصله را با استفاده از یک تکه اسفنج روی محل لکه شده بمالید. مرحله شستشو را تا جایی که اثری از لکه باقی نماند ادامه دهید. سپس یا با استفاده از یک اسفنج دیگر که کمی خیس شده و یا با استفاده از روشی که در دو بخش قبلی توضیح داده‌ایم فرش را آبکشی کرده و اجازه ندهید اثری از شوینده داخل بافت آن بماند.

تا زمانی هم که فرش خشک نشده روی آن راه نروید؛ چرا که این کار در اثر تماس پا با رطوبت فرش، باعث ایجاد لکه‌هایی می‌شود که پاک کردن آنها خودش یک دردسر جدید است.

لکه لاک روی فرش با چی پاک میشه؟

برای پاک کردن لکه لاک از روی فرش، یک ماده ثابت و مناسب برای تمام شرایط وجود ندارد. لاک ناخن معمولاً با استفاده از حلال‌های مناسب قابل حل‌شدن است، اما برخی از این مواد ممکن است رنگ فرش را تغییر دهند، به الیاف آسیب بزنند یا به لایه پشتی آن نفوذ کنند. به همین دلیل، بهتر است پیش از انتخاب روش، وضعیت لکه و جنس فرش را در نظر بگیرید.

در جدول زیر، روش‌های رایج پاک کردن لاک از روی فرش و محدودیت‌های هرکدام را بررسی کرده‌ایم.

ترفندهای پاک کردن لاک از روی فرش

همان‌طور که پیش‌تر به آن اشاره نمودیم، برای پاک کردن لاک روی فرش روش‌های مختلف و متفاوتی وجود دارد. از جمله این ترفندها می‌توان به استفاده از استون و پد لاک پاک کن و اسپری مو و … اشاره نمود. هر کدام از این روش‌ها دارای مزایا و معایبی هستند که در ادامه به بررسی آن می‌پردازیم.

1. پاک کردن لاک از فرش با استون

یکی از روش‌هایی که به منظور پاک کردن لاک از روی فرش به کار می‌رود، استفاده از استون است. در هنگام استفاده از این روش بهتر است فرش به رنگ روشن نباشد. زیرا سبب آسیب به آن می‌گردد. برای انجام این کار یک پنبه و یا اسفنج را به استون آغشته کرده و بر روی لکه فرش قرار دهید. سپس به وسیله یک دستمال تمیز آن را به خوبی پاک کنید. اما حواستان باشد تا این کار سبب رنگ پس دادن فرش نگردد.

2. پاک کردن لاک روی فرش با اسپری مو

روش دیگری که برای از بین بردن و پاک کردن لاک از روی فرش استفاده می‌شود، پاک کردن آن به وسیله اسپری مو است. برای انجام این کار ابتدا محلی که لاک روی آن ریخته را مرطوب کنید. سپس اسپری مو را بر روی آن اسپری کنید. این کار را برای 15 بار تکرار کنید. سپس به وسیله یک مسواک روی آن بکشید. این کار را به مدت 2 دقیقه و برای چندین بار تکرار کنید.

3. پاک کردن لاک از روی فرش با تینر

تینر هم ماده بسیار خوبی برای از بین بردن لکه به جا مانده از ریختن لاک روی فرش است. البته از آنجایی که تینر یک ماده شیمیایی است و ممکن است به بافت فرش آسیب برساند؛ حتما باید کمی از آن را روی گوشه‌ ای از فرش تست کنید و اگر بعد از چند دقیقه واکنشی در آن قسمت ندید اقدام به استفاده گسترده از این ماده کنید.

بعد از اتمام موفقیت آمیز تست، برای پاك كردن لاك از روي فرش با تینر مقداری از این ماده را روی یک تکه پارچه کاملا تمیز و ترجیحا سفید بریزید و با حرکات مالشی و دورانی سعی کنید لکه را از بین ببرید. این نکته مهم را فراموش نکنید که تینر ممکن است به مرور زمان موجب تغییر رنگ فرش شود؛ بنابراین بعد از لکه‌بری، باید آثار آن را با استفاده از آبکشی از بین ببرید.

برای این کار هم می‌توانید از تکنیک کاسه و آب استفاده کنید و هم یک پارچه را خیس کرده و روی محل آغشته شده به تینر بمالید تا آبکشی شود. در انتها هم با یک ابر یا دستمال جاذب رطوبت فرش را بگیرید.

4. از بین بردن لکه لاک روی فرش با پد لاک پاک کن

استفاده از پد لاک پاک کن به منظور پاک کردن لاک از روی فرش روش دیگر است که به کار می‌رود اما زیاد توصیه نمی‌شود. زیرا استون موجود در این پدها ممکن است به بافت فرش آسیب برساند و رنگ‌های آن را کدر بسازد. به همین دلیل می‌توان از پدهای بدون استون نیز استفاده نمود. به منظور انبار کردن فرش نیز بهتر است ابتدا لکه‌های موجود بر روی آن را به خوبی پاک کنید، سپس اقدام به انجام این کار نمایید.

5. پاک کردن لاک از روی فرش با یک شوینده خانگی

از آنجایی که در اکثر شوینده‌های صنعتی مواد شیمیایی وجود دارد و ممکن است برای سلامت بدن ضرر داشته باشند؛ بسیاری از کاربران به دنبال روش‌های کم خطرتر و محلول‌های خانگی برای از بین بردن لکه‌های روی فرش هستند. یکی از ترکیباتی که نسبتا بی‌ضرر و مواد اولیه آن در دسترس است؛ شوینده‌ای است که از ترکیب مایع ظرفشویی، سرکه سفید، نمک و آب ساخته می‌شود.

برای تهیه این محلول خانگی کافیست یک قاشق غذاخوری سرکه سفید، نصف قاشق چای‌ خوری نمک، چند قطره مایع ظرفشویی و کمی آب را داخل یک بطری خالی ریخته و بعد از ترکیب کردن‌شان محلول به دست آمده را روی لکه لاک اسپری کنید.

برای تمیز کردن و آبکشی می‌توانید از روشی که در بخش قبلی توضیح داده‌ایم استفاده کنید. بعد از اینکه مطمئن شدید لکه از بافت فرش جدا شده است؛ از جاروبرقی استفاده کنید تا ذرات باقی مانده از لاک که لابه‌لای تار و پود فرش گیر کرده است کاملا تمیز شود.

پاک کردن لاک از روی فرش ماشینی، روشن و دستباف

روش پاک کردن لاک به جنس الیاف و ثبات رنگ فرش بستگی دارد. بنابراین، پیش از استفاده از هر لکه‌بر یا حلال، سازگاری آن را با فرش بررسی کنید.

پاک کردن لاک از روی فرش ماشینی

فرش‌های ماشینی ممکن است از الیاف مختلفی مانند پلی‌پروپیلن، پلی‌استر یا نایلون ساخته شده باشند؛ بنابراین، ماشینی‌بودن فرش به‌تنهایی ایمنی یک حلال را تضمین نمی‌کند.

ابتدا لاک اضافی را با قاشق بردارید و باقی‌مانده را با دستمال سفید و تمیز جذب کنید. سپس محصول لکه‌بر سازگار با الیاف فرش را طبق دستور سازنده و پس از آزمایش در نقطه‌ای پنهان استفاده کنید. از ریختن مستقیم استون یا تینر روی فرش بپرهیزید؛ این مواد ممکن است به رنگ، چسب یا لایه پشتی آسیب بزنند.

پاک کردن لاک از روی فرش روشن

لکه لاک روی فرش روشن بیشتر دیده می‌شود، اما استفاده از وایتکس یا مواد قوی می‌تواند رنگ فرش را تغییر دهد و آسیب بیشتری ایجاد کند. ابتدا لاک اضافی را بدون مالش بردارید و سپس لکه‌بر مناسب فرش را در قسمت پنهانی آزمایش کنید. آب اکسیژنه نیز لزوماً گزینه ایمنی نیست و ممکن است باعث تغییر رنگ الیاف شود. اگر رنگ فرش به دستمال منتقل شد یا تغییر رنگ مشاهده کردید، پاک‌سازی را متوقف کنید.

پاک کردن لاک از روی فرش دستباف

فرش‌های دستباف، به‌ویژه نمونه‌های پشمی و ابریشمی، ممکن است به مواد شیمیایی و تغییرات رنگ حساس باشند. برای کاهش آسیب، لاک اضافی را با قاشق بردارید و باقی‌مانده را با دستمال سفید و جاذب، بدون مالش، پاک کنید.

از خیس‌کردن بیش از حد فرش و استفاده خودسرانه از استون، تینر یا سفیدکننده‌ها خودداری کنید. برای فرش‌های نفیس، ابریشمی یا دارای رنگ‌دهی نامطمئن، بهتر است از متخصص شست‌وشوی فرش کمک بگیرید.

برای هر نوع فرش چه نکته‌ای را در نظر بگیریم؟

• فرش ماشینی: جنس واقعی الیاف و سازگاری لکه‌بر را بررسی کنید.
• فرش روشن: از مواد سفیدکننده و حلال‌های تأییدنشده استفاده نکنید.
• فرش دستباف: احتمال تغییر رنگ و آسیب به الیاف طبیعی را جدی بگیرید و در صورت تردید، پاک‌سازی را به متخصص بسپارید.
• فرش پشمی یا ابریشمی: از دستورالعمل مراقبت متناسب با الیاف پیروی کنید و از روش‌های عمومی و تهاجمی بپرهیزید.

در همه این موارد، انتخاب روش مناسب باید بر اساس نوع لکه، جنس فرش و دستورالعمل محصول انجام شود؛ نه صرفاً بر اساس رنگ یا ماشینی و دستباف بودن فرش.

چه موادی را برای پاک کردن لاک از روی فرش استفاده نکنیم؟

همه حلال‌هایی که لاک را پاک می‌کنند، برای فرش مناسب نیستند. بعضی مواد ممکن است باعث تغییر رنگ، آسیب به الیاف یا تخریب لایه زیرین فرش شوند.

• استون و لاک‌پاک‌کن: ممکن است به رنگ و الیاف فرش آسیب بزنند؛ به‌خصوص در فرش‌های حساس و دستباف.
• وایتکس: باعث تغییر رنگ و آسیب به الیاف می‌شود؛ برای پاک کردن لاک از آن استفاده نکنید.
• تینر: ممکن است به رنگ، بافت و لایه پشتی فرش آسیب برساند؛ استفاده خانگی از آن توصیه نمی‌شود.
• آب اکسیژنه: خاصیت روشن‌کنندگی دارد و ممکن است رنگ فرش را تغییر دهد.
• شیشه‌شوی و اسپری مو: لزوماً برای لکه لاک مناسب نیستند و ممکن است روی فرش باقی‌مانده ایجاد کنند.
• ترکیب شوینده‌ها: هرگز مواد پاک‌کننده، به‌ویژه وایتکس را با سرکه، آمونیاک یا سایر شوینده‌ها مخلوط نکنید؛ این کار ممکن است گازهای خطرناک تولید کند.

نکته: پیش از استفاده از هر لکه‌بر، سازگاری آن را با جنس فرش بررسی کنید و طبق دستور سازنده، ابتدا در نقطه‌ای دور از دید آزمایش کنید. برای فرش‌های دستباف و حساس، از متخصص لکه‌بری کمک بگیرید.

بایدها و نبایدهای از بین بردن لاک روی فرش

یکی از نکات و مواردی که باید در زمان استفاده از مواد شوینده مختلف در پاک کردن لاک از روی فرش به آن توجه کنید، این است که هر ماده را در چه زمان و چگونه به کار بگیرید. به عنوان مثال باید بدانید که هیچ‌گاه موادی نظیر آب اکسیژنه را برای فرش‌هایی با رنگ روشن به کار نگیرید و یا تا جای ممکن از استون و وایتکس برای شستن فرش و پاک کردن لاک از روی فرش استفاده نکنید، زیرا به رنگ فرش آسیب زده و آن را کدر می‌سازد. در صورت نداشتن مهارت کافی نیز بهتر است از بهترین قالیشویی تهران کمک بگیرید و از راهنمایی‌های افراد ماهر و متخصص در این قالیشویی‌ها بهره مند شوید.