خدمات فرش شامل شستشو و عملیات تکمیلی بر روی فرش می شود


منظور از خدمات تکمیلی همان مرمت یا رفوگری است. رفوگری هنری است که بعد از قالیبافی بوجود آمده، زیرا هر فرش امکان دارد در معرض فساد قرار بگیرد و به مرور زمان آسیب ببیند. بنابراین تا زمانی که در سالن ها و خانه ها فرش وجود دارد هنر رفوگری نیز باقی خواهد ماند، در حقیقت می توان گفت که هنر رفوگری مکمل هنر فرشبافی است.
با توجه به این که فرش نوعی منسوج می باشد و در مقابل حرارت و رطوبت و مرور زمان آسیب پذیر است، ضایعات را تا حدی می توانیم به صورت زیر طبقه بندی نماییم:
۱- ضایعات ناشی از کهنگی و طول عمر قالی از قبیل پوسیدگی، پاره شدن شیرازه، دررفتگی وفرسودگی چله ها، پارگی، رنگ پریدگی و یا ازبین رفتن پرزها و غیره.
۲- ضایعات ناشی از حوادث آتش سوزی و سوختگی، بید زدگی، پوسیدگی ناشی از رطوبت و یا مواد شیمیائی، بریدگی با وسایل برنده و چاقو.
ضایعات فوق ممکن است سطحی باشد یعنی فقط بر روی پرزهای فرش اثر بگذارد و یا عمیق باشد و به چله ها و پودهای فرش نیز آسیب برساند.
در هر صورت داشتن دقت و تجربه در این مرحله برای متخصصان این رشته یک امر الزامی است. رفوگری مرحله‌ای کاملاً تخصصی و عملی است که در قالیشویی نوین توسط رفوگران خبره و چیره دست انجام میگیرد.

لکه برداری

هرگاه فرشی در اثر مواد رنگزا مانند چای، شربت، قهوه، چربی، لاک و… آلوده و لکه دار شده باشد، ابتدا باید این مواد را از سطح فرش پاک کرد. مهمترین نکته در زمینه لکه برداری فرش، شناخت نوع لکه ی ایجاد شده بر روی فرش و تشخیص ماده مورد نیاز جهت رفع آن است.

غبارگیری

ابتدایی ترین مرحله در قالیشویی، غبارگیری است که به کمک دستگاه های مکانیکی انجام میگیرد و جایگذین روش چوبکاری فرش در شستشوی خانگی و سنتی می باشد. عملکرد این دستگاه به گونه ای است که برس ها بشکل دورانی بر روی سطح فرش حرکت می کنند و عمل ضربه زدن را انجام می دهند.

کارشناسی

تمامی فرشها بعداز انتقال به کارخانه ی قالیشویی نوین توسط کارشناسان مجرب، کارشناسی شده و عیوب احتمالی موجود در آنها مورد بررسی قرار میگیرد.

رنگ برداری

هنگامیکه خود فرد اقدام به شستشوی فرش دستبافت در منزل میکند و یا بهر دلیل دیگری آب روی سطح فرش ریخته میشود 80درصد احتمال ایجاد تداخل رنگ در فرش وجود دارد، به این ترتیب که فرش دستبافت از خود رنگ پس می دهد و معمولا رنگهای تیره وارد قسمتهای روشن فرش شده و چهره بدی به گلها و نقشه فرش می دهد. برای رنگبرداری از هیدروسولفیت با غلظت پایین استفاده می شود که این مهم توسط رنگبرداران متخصص در کارخانه انجام میشود.

قلم زنی

علاوه بر رنگبرداری عملیاتی به نام قلم زنی بر روی برخی فرشها انجام میگیرد، چرا که در برخی از مواقع رنگ فرش به دلایل مختلفی کمرنگ و یا بور میشود که در این موارد فرش باید بصورت کاملا تخصصی توسط اساتید رنگرز، قلم زنی شود. برای رنگ کردن فرش از مواد شمعی، ماژیک و جوهرهای شیمیایی مختلف که در آب حل میشوند استفاده میکنند.

رفوکاری

برخی از فرشها که عیوبی اعم از سوراخ شدگی، پارگی، سوختگی و… در آنها حاصل شده توسط رفوگران ماهر در کارخانه، مورد مرمت و بازسازی قرار میگیرد.

شیرازه و چرم دوزی

در برخی موارد شیرازه های فرش به دلایل مختلف مورد آسیب قرار گرفته، پاره و یا نخ کش میشود. که در اینگونه موارد رفوگر باید نخ مناسب با رنگ مناسب (از روی شیرازه باقی مانده فرش) را تهیه و اقدام به ترمیم خرابیها و قسمتهای از بین رفته شیرازه نماید.
چنانچه لبه های طولی فرش به سمت داخل فرش لوله شود، با چرم دوزی این نقیصه را برطرف میکنند.

ریشه زنی

درصورتیکه ریشه های ابتدا و انتهای فرش از بین رفته باشد، رفوگر به دو روش ریشه زنی آماده و ریشه بافی (ریشه کشی) تمام چله ها را با رنگی همرنگ و همجنس چله های ابتدایی ترمیم میکند.

شستشو

شستشوی کامل فرش با استفاده از مواد شوینده ی استاندارد و کاملا خنثی انجام میگیرد، چرا که محیط های اسیدی یا قلیایی به فرش آسیب میرساند. شستشوی فرشها به کمک دستگاههایی انجام میشود، با برس های بزرگ و دایره ای شکل که به اهستگی سطح فرش را ساییده و نقاط تیره و چرک را می شوید.

آبکشی

آبکشی فرش به گونه ای است که آب با فشار از روی آن رد شده و همزمان با کمک پاروها و برس های مخصوص، مواد شوینده بطور کامل از لابلای پرزها و الیاف فرش خارج میشود و همچنین فرشها را بطور کامل درون حوضچه های بزرگ آب فرو می برند تا آبکشی شوند.

آبگیری

آبگیری فرش با استفاده از دستگاههایی که محفظه ای استوانه ای شکل دارد انجام میشود.این دستگاه عملکردی شبیه به سانتریفوژ دارد و کمک زیادی به تسریع در خشک شدن فرش میکند.

خشک کن

بعد از آبگیری، فرشها در گرمخانه و با ایجاد یک کانون حرارت مرکزی توسط حرارت دهنده ها، بطور استاندارد و مساوی حرارت داده شده و سپس به داربستهای ویژه ای آویزان و در کوتاهترین زمان خشک میشوند.

پرداخت

بعد از شستشو در صورت نیاز برای ایجاد یکنواختی در سطح فرش با استفاده از دستگاه پرداخت زنی عملیات پرداخت با تراش کمی انجام میگیرد.

دارکشی

دارکشی عملیاتی است که طی آن فرشهایی که دچار عیب کجی می باشند توسط دارکش های باتجربه، دارکشی میشوند تا این نقیصه برطرف شود.

کنترل کیفیت

بعد از اتمام تمامی مراحل شستشو و عملیات تکمیلی، فرشها جهت کنترل کیفیت توسط ناظرین کیفی کارخانه مورد بازرسی قرار میگیرند تا از سلامت و انجام خدمات فرشها بطور کامل اطمینان حاصل شود.