مقالات آموزشی قالیشویی نوین

نگاهی به طراحان معاصر فرش ایران

By مهر 6, 1398همه مطالب
Contemporary Iranian Carpet Designers
طراحان معاصر فرش ایران در هر شهری مشغول کار هستند و نقش‌هایی هزار رنگ را در قالب نقشه فرش ارائه می‌‌دهند. ایران سرزمین فرش‌های دستباف است. فرش‌هایی که طرح آنها برگرفته از قرن‌ها هنر، فرهنگ، اعتقادات و سبک زندگی ایرانیان است. فرش در ایران تنها یک زیرانداز ساده نیست. فرش اثری هنری است که ایرانیان با آن زندگی می‌کنند. تماشای باغ‌های نهفته در طرح فرش‌ها و هماهنگی و توازن بخش‌های گوناگون آن در قالب طرح‌های لچک و ترنج، فرش را به بخشی مهم از هنر ایرانی تبدیل کرده است. هنری که سرآغاز آن هنرمندان طراحی هستند که این نقش‌ها را شکل داده و به کمک هنر قالی‌بافی به آن جان می‌بخشند. در این مقاله قالیشویی نوین می‌خواهیم شما را با طراحان معاصر فرش در ایران آشنا کنیم.
تهران، تبریز، کرمان، مشهد و کاشان از مهم‌ترین شهرهای فعال در حوزه فرش دست‌باف هستند. فرش‌های طراحی شده توسط هنرمندان طراح هریک از این شهرها، دارای ویژگی‌های خاص خود بوده و بیانگر شاخصه‌های فرهنگی آن شهر است.

طراحان معاصر فرش تبریز

تاریخ طراحی فرش در آذربایجان و به خصوص شهر تبریز از قدمت بالایی برخوردار است. چنانکه در بعضی منابع این تاریخچه از دوران مادها آغاز شده است. بنابراین سبک ویژه و خاص فرش‌های این خطه به نوعی بیانگر دیدگاه فرهنگی و هنری مردمان آن است.
اساتید بزرگی در حوزه طراحی فرش در این منطقه پای به عرصه گذاشتند؛ و موجب گسترش این هنر شدند. نام آورانی مانند استادان رسام ارژنگی، عبدالله باقری و میر مصور، از جمله پیشروان معاصر آن بوده‌اند. مدرسه صنایع مستظرفه تبریز، محل رشد و نمو این افراد بوده است. اساتیدی که می‌توان آنها را صاحب سبک‌ترین افراد این حوزه دانست. اساتیدی که آغازگر مسیری بودند که موجب رشد و توسعه این هنر شد و اساتید بعدی به نوعی در چارچوب و سبک این افراد کار طراحی فرش را دنبال کردند.
فرش چهار فصل و تابلوهای نادر و شاپور از جمله آثار استاد میر منصور هستند؛ که طرفداران زیادی دارند.

طراحان معاصر فرش تهران

تهران سابقه طولانی در زمینه هنر طراحی فرش ندارد؛ اما بنابر مرکزیت آن و حضور صاحب‌نامان هنر طراحی در آن، با سرعت بسیار زیادی در این زمینه رشد کرده است. هنرمندان تهرانی در حوزه فرش را می‌تواند در قالب دو گروه هنرمندان آزاد و هنرمندان شرکت فرش ایران دسته‌بندی کرد.
در میان طراحان فرش تهران، بیش از هر شخصی نام استاد محمود فرشچیان شنیده می‌شود. استادی بی بدیل که آوازه هنرمندی او در میان عامه مردم نیز شناخته شده است. اما در این میان استاد سید ابوالحسن موسوی سیرت نیز از اساتید به نام طراحی فرش است. او در سال 1322 در همدان چشم به جهان گشود و در سال 1343 به تهران آمد. وی از کودکی مشغول به یادگیری طراحی فرش بود و در کنار اساتیدی همچون حسن رضایی، ابوالفتح رسام عرب‌زاده، اکبر عندلیب و محمد حسین ولی‌زاده از برجسته‌ترین طراحان فرش آزاد در تهران هستند.
در کنار این گروه، گروهی از طراحان معاصر فرش ایران نیز در قالب شرکت فرش ایران مشغول به فعالیت شدند. از جمله این افراد می‌توان به اساتید عبدالکریم رفیعی ژرفی، معصومه حسینی، جعفر پاکدست، مجید محمودی، ابوالفضل کریمی، عبدالمجید صادقی و… اشاره کرد.

طراحان معاصر فرش در سایر شهرها

تهران، مشهد، کاشان، اصفهان، همدان و… همگی از دیگر شهرهای مطرح در هنر قالی‌بافی هستند. هر شهری سبک طراحی ویژه خود را دارد و اساتید طراح فرش خاصی پایه‌گذار آن طرح بوده‌اند. اساتید کرمانی از جمله محسن‌خان و پسر او حسن خان، استاد کاظم احمد خان، احمد علی‌خان کربلایی و اکبر فدایی؛ اساتید اصفهانی مانند احمد دادخواه، حاج میرزا آقا امامی و حسین مصور الملکی؛ و اساتید مشهدی از جمله عبدالحمید صنعت نگار، محمد‌حسین فخرالواعظین، علی اکبر طرح‌چی و احمد بهبودی، از معتبرترین اساتید این حوزه در سایر شهرهای ایران هستند.

پاسخ دهید